Page 14 - Gazete Manas
P. 14
SPOR aralık'13
Күчкө караганда,
акыл-эсти талапАйзирекУрматбекова
Гүлпери Кушназар кызы
кылган - Айкидо
Башка кармаш өнөрлөрүнөн айырмаланып “айкидо” өнөрү, өзүн AİKİDO,
коргоо гана эмес, ошол эле учурда жан дүйнөнү азыктандыруу YAŞAM GÜCÜYLE
кудуретине ээ. Бул кармаш өнөрүндө күчкө караганда аң-сезим BÜTÜNLEŞME YOLUDUR
жана ийкемдүүлүк көбүрөөк пайдаланылат.
Айкидонун философия- лелдүү кетпесе, айкидо өнөрүн өлкөбүз КМШ өлкөлөрүнүн Ayzirek Urmatbekova
лык мааниси, жашоодо өз кү- өздөштүрүү мүмкүн эмес. ичинен Орусиядан кийинки Gülperi Kuşnazar kızı
чүн мыкты өздөштүрүүдөн, эле орунда турат. “Эл аралык
өзүн-өзү таанып билүүдөн Айкидонун таануу” качан гана айкидо Başka savaş sanatları gibi sadece kendini koruma amaçlı bir spor
байкалат. Жашоо кубатын Кыргызстандагы чеберлери эл аралык семи- değil, aynı zamanda ruhsal gelişim için de bir öğretidir.
мыкты өздөштүрүүсү жеңип нарларга катышып, машыуу-
же жеңилүүсүнө байланыштуу абалы чулар (окуучулар) белгилүү Aikidonun felsefesi, insanın Aikidonun Bize uluslararası seminerlere
эмес. Айкидо 1930-жылдардан бир деңгээлге жеткенде гана kendi yaşam gücünü geliştirmek- Kırgızistan’daki durumu ve turnelere gittiğimiz de spor
баштап, кармаш өнөрү ката- Өлкөбүздө Айкидо 1990- берилет. ten ibarettir. Yaşam gücünü geliş- komitesi yardım ediyor. Geçen
ры коомчулукка белгилүү. Ал жылдары гана өнүгө баштаган. tirmek, ancak kazanım ile veya Ülkemizde Aikido 1990’lı yıl- sene Kırgızistan aikidoda ulusla-
эми айкидо үйрөнүүчүлөрүнө Алгачкы өкүлү, учурдагы “Ай- Айкидо сөзүнүн yenilgi ile bağlanmamaktadır. lardan itibaren gelişmeye başla- rarası alanda tanınmaya başlandı.
“айкидока” дешет. Бул оюндун кидо” федерациясынын же- Aikidonun savaş sanatı olarak or- dı. Aikido sporuna ilk başlayan Şimdi ülkemiz Orta Asya ülke-
негиздөөчүсү жана алгачкы ус- текчиси Гүлмиза Сейталиева мааниси taya çıkışı 1930’lu yıllara rastlar. federasyon yöneticisi olan Gül- leri içerisinde Rusya’dan sonra
таты “О-Сенсейи” деп тааныл- 1982-1987-жылдары Москва Aikido öğrencilerine “aykidoka” miza Seytalieva’dır. 1982- 1987 2. sırada yer alıyor. Uluslararası
ган Морихей Уэсхиба болуп шаарында окуп жүргөн кезин- Айкидону сөзмө-сөз ко- denir. Bu sanatın kurucusu ve ilk yılları Moskova şehrinde okur- alanda tanınmak demek aikido
саналат. де машыга баштаган. Окуусун торосо, “ай”-аалам, “ки”-күч, hocası “O Sensey” adıyla bilinen ken aikido çalışmaya başlamıştır. antrenörlerinin uluslararası se-
бүтүп, Кыргызстанга келип, “до”-жол дегенди билдирет. Morihey Ueshiba’dır. Üniversitesini bitirdikten sonra, minerlere katılması ve aikido
Үч түрдүү куралды машыгууну улантат. Бир жыл- Башкача айтканда ааламдын Kırgızistan’a gelip, çalışmalarına çalışanların belirli bir seviyeye
колдонууну дан кийин Москвадагы сенсе- күчүнө айкалышкан жол. Üç tip silahın eğitimini devam ederek, bir seneden sonra geldiğinin göstergesidir.
йин чакырып, “Московский ку- Бул өнөрдүн башка спорт- öğrenirler Moskova’daki senseyini çağırıp,”
өздөштүрүшөт рант” деген топ ачкан. “Кичине тордон айырмасы, таймашуу Moskovskiy kurant” adlı grubu Aikidonun manası
кезимден эле спортко кызык- жок. Адамдын чабуул (ата- Aikido eğitimleri 3 tip silahın kurdu.
Айкидону үйрөтүүдө үч чумун. Алгач спорттун күрөш, ка) кылгандагы күчүн кайра temelinde gerçekleştirilir. Bun- Aikido adı 3 heceden oluş-
түрдүү куралды колдонууну бокс, каратэ түрлөрү менен өзүнө колдонуу. Күчтүүлүк lar; jo, bokken ve tentodur. Ai- Aikido Federasyonu Başkan maktadır. “Ai” - birleşme, uyum,
өздөштүрүшөт. Булар: джо, машыгып жүрдүм. Кийин Кыр- маанилүү эмес. Негизинен, kido sanatı belirli teorik ve pratik Yardımcısı Nurcanbek Akmatov: “ki”- yaşam gücü, ruh,”do”- yol
боккен жана тенто. Бул өнөр гызстан курама командасынын акыл-эсти, сезимталдыкты, bilgileri içinde barındırır. Teori- “Küçüklüğümden beri spora ilgi anlamındadır. Bir bütün olarak
айкидо практикалык жана тео- тренери болдум. Азыр мен ыкчамдуулукту, шайдооттук- nin ve pratiğin iç içe geçtiği yer duyuyorum. İlk olarak sporun anlamı ise yaşam gücüyle bü-
риялык илим-билимдерди ичи- 4-дан даражасындамын. Буюр- ту талап кылат. ise antrenman yeri, yani dojodur. güreş, boks ve karate türleriy- tünleşme yoludur. Bu sanatın
не камтыйт. Практика менен са “шихан” болууга аракет Aikido sanatında “undo” alış- le tanıştım. Sonra Kırgızistan başka sporlardan ayrılan özelliği
теориянын тыгыз байланыш- кылып жатам. Өлкөбүздө “ши- Айкидо заманбап жана tırma, “atemi“ yumruk ve “tori” karma takımında antrenörlük yarışma olmamasıdır. İnsanın
кан машыгуу аянты “дожо” деп хан” даражасын алгандар боло салттык болуп эки түргө бө- savaş anlamına gelmektedir. Eği- görevini üstlendim. Şimdi ben atak yaptığındaki gücünün geri
аталат. Айкидодо “ундо” көнү- элек. Шиханды жапондордун лүнөт. Заманбап айкидо Ев- tim antrenmanında giyilen giysi- 4. seviyesindeyim. İnşallah 6. se- kendisine gelmesidir. Güçlülük
гүү, “атэми” сокку жана “тори” 7-дандан жогорку даражага ропа элине ыңгайланышкан ye “keykogi” denir. viyeye (şihan) çıkmak için çaba önemli değil. Önemli olan zihni
кармаш дегенди билдирет. ээ болгон атайын комиссиясы түрү. Ал эми салттык айкидо gösteriyorum. Ülkemizde şihan ve zeka kullanarak kıvraklığı ya-
Атайын машыгууда кийилүүчү ыйгарат” – деди айкидо чебери өзүнүн алгач түптөлгөндөгү Ne yazık ki, gençler kuralsız derecesini alanlar yok. Şihan’da kalamaktır. Bununla birlikte aiki-
кийими “кейкоги” деп аталат. Гүлмиза Сейталиева. Учурда касиетин жоготпостон, өз güreş gibi saldırgan sporlara çok Japonların seviyesi 7.seviyeden do modern ve geleneksel olarak
Тилекке каршы жаштар эреже- Кыргызстанда эң жогорку дан тамырын улап келет. önem veriyorlar. Bu sporların yukarı olanlardan oluşan özel bir ikiye ayrılmaktadır. Modern ai-
сиз эр күрөш(бой без правил) катары 4-даражадагылар эсеп- türleri insana fiziksel ve psikolo- komite belirler” dedi. kido daha çok Avrupa’ya uygun
сыяктуу агрессивдүү спорт- телет. Анын ээлери Гүлмиза Бул кармаш түрүнүн ран- jik yönden çok zararlıdır. hale getirilmiş olmakla birlikte
торго көп көңүл бурушат. Бул Сейталиева, Шерзод Сейда- га системасы, башка япон Şimdi Kırgızistan’da en yüksek geleneksel aikido hala köklerini
спорттун түрлөрү адамга фи- лиев, Болот Исаков, Чыңгыз кармаш өнөрлөрү сыяктуу Aikido ise, insanın zihni ile seviyede olan 4. seviyededir. Bu korumakta ve kaynağından ilk
зикалык жана психологиялык Кайназаров жана “Айкидо” эле окуучу (кю) жана устат- gücünü doğru kullanılmasına seviyede olanlar; Gülmiza Seyta- çıktığı gibi devam etmektedir.
жактан көптөгөн зыяндарды федерациясынын президенти тык (дан) даражаларынан yardım eder. Sadece vücudun lieva, Şerzod Seydaliev, Bolot İsa-
алып келиши мүмкүн. Ал эми Нуржанбек Акматов. турат. Эң жогорку даража gelişmesine değil, entelektüel keev, Çıngız Kaynazarov ve Kır-
айкидо, адамдын аң сезими болуп саналган 8-10 данга yöndende geliştirmeye yardım gızistan Aikido Federasyonu’nun
менен күч кубатын туура пай- Эл аралык чоң семинар- чейинкилери Уэсиб Марин- eder. Bu ikisi paralel gitmezse, Başkan Yardımcısı Nurcanbek
даланууга жардам берет. Де- ларга, турнирлерге барга- хэйдин шакирттерине гана aikido sanatını öğrenmek müm- Akmatov’dur.
несин гана чыңдабастан, ин- ныбызда спорт комитети берилет. kün değildir.
теллект жагын да өнүктүрүүгө көмөк көрсөтүп турат. Был-
жардам берет. Бул экөө парал- тыр Кыргызстанга “Элара-
лык таануу” берилген. Азыр
Күчкө караганда,
акыл-эсти талапАйзирекУрматбекова
Гүлпери Кушназар кызы
кылган - Айкидо
Башка кармаш өнөрлөрүнөн айырмаланып “айкидо” өнөрү, өзүн AİKİDO,
коргоо гана эмес, ошол эле учурда жан дүйнөнү азыктандыруу YAŞAM GÜCÜYLE
кудуретине ээ. Бул кармаш өнөрүндө күчкө караганда аң-сезим BÜTÜNLEŞME YOLUDUR
жана ийкемдүүлүк көбүрөөк пайдаланылат.
Айкидонун философия- лелдүү кетпесе, айкидо өнөрүн өлкөбүз КМШ өлкөлөрүнүн Ayzirek Urmatbekova
лык мааниси, жашоодо өз кү- өздөштүрүү мүмкүн эмес. ичинен Орусиядан кийинки Gülperi Kuşnazar kızı
чүн мыкты өздөштүрүүдөн, эле орунда турат. “Эл аралык
өзүн-өзү таанып билүүдөн Айкидонун таануу” качан гана айкидо Başka savaş sanatları gibi sadece kendini koruma amaçlı bir spor
байкалат. Жашоо кубатын Кыргызстандагы чеберлери эл аралык семи- değil, aynı zamanda ruhsal gelişim için de bir öğretidir.
мыкты өздөштүрүүсү жеңип нарларга катышып, машыуу-
же жеңилүүсүнө байланыштуу абалы чулар (окуучулар) белгилүү Aikidonun felsefesi, insanın Aikidonun Bize uluslararası seminerlere
эмес. Айкидо 1930-жылдардан бир деңгээлге жеткенде гана kendi yaşam gücünü geliştirmek- Kırgızistan’daki durumu ve turnelere gittiğimiz de spor
баштап, кармаш өнөрү ката- Өлкөбүздө Айкидо 1990- берилет. ten ibarettir. Yaşam gücünü geliş- komitesi yardım ediyor. Geçen
ры коомчулукка белгилүү. Ал жылдары гана өнүгө баштаган. tirmek, ancak kazanım ile veya Ülkemizde Aikido 1990’lı yıl- sene Kırgızistan aikidoda ulusla-
эми айкидо үйрөнүүчүлөрүнө Алгачкы өкүлү, учурдагы “Ай- Айкидо сөзүнүн yenilgi ile bağlanmamaktadır. lardan itibaren gelişmeye başla- rarası alanda tanınmaya başlandı.
“айкидока” дешет. Бул оюндун кидо” федерациясынын же- Aikidonun savaş sanatı olarak or- dı. Aikido sporuna ilk başlayan Şimdi ülkemiz Orta Asya ülke-
негиздөөчүсү жана алгачкы ус- текчиси Гүлмиза Сейталиева мааниси taya çıkışı 1930’lu yıllara rastlar. federasyon yöneticisi olan Gül- leri içerisinde Rusya’dan sonra
таты “О-Сенсейи” деп тааныл- 1982-1987-жылдары Москва Aikido öğrencilerine “aykidoka” miza Seytalieva’dır. 1982- 1987 2. sırada yer alıyor. Uluslararası
ган Морихей Уэсхиба болуп шаарында окуп жүргөн кезин- Айкидону сөзмө-сөз ко- denir. Bu sanatın kurucusu ve ilk yılları Moskova şehrinde okur- alanda tanınmak demek aikido
саналат. де машыга баштаган. Окуусун торосо, “ай”-аалам, “ки”-күч, hocası “O Sensey” adıyla bilinen ken aikido çalışmaya başlamıştır. antrenörlerinin uluslararası se-
бүтүп, Кыргызстанга келип, “до”-жол дегенди билдирет. Morihey Ueshiba’dır. Üniversitesini bitirdikten sonra, minerlere katılması ve aikido
Үч түрдүү куралды машыгууну улантат. Бир жыл- Башкача айтканда ааламдын Kırgızistan’a gelip, çalışmalarına çalışanların belirli bir seviyeye
колдонууну дан кийин Москвадагы сенсе- күчүнө айкалышкан жол. Üç tip silahın eğitimini devam ederek, bir seneden sonra geldiğinin göstergesidir.
йин чакырып, “Московский ку- Бул өнөрдүн башка спорт- öğrenirler Moskova’daki senseyini çağırıp,”
өздөштүрүшөт рант” деген топ ачкан. “Кичине тордон айырмасы, таймашуу Moskovskiy kurant” adlı grubu Aikidonun manası
кезимден эле спортко кызык- жок. Адамдын чабуул (ата- Aikido eğitimleri 3 tip silahın kurdu.
Айкидону үйрөтүүдө үч чумун. Алгач спорттун күрөш, ка) кылгандагы күчүн кайра temelinde gerçekleştirilir. Bun- Aikido adı 3 heceden oluş-
түрдүү куралды колдонууну бокс, каратэ түрлөрү менен өзүнө колдонуу. Күчтүүлүк lar; jo, bokken ve tentodur. Ai- Aikido Federasyonu Başkan maktadır. “Ai” - birleşme, uyum,
өздөштүрүшөт. Булар: джо, машыгып жүрдүм. Кийин Кыр- маанилүү эмес. Негизинен, kido sanatı belirli teorik ve pratik Yardımcısı Nurcanbek Akmatov: “ki”- yaşam gücü, ruh,”do”- yol
боккен жана тенто. Бул өнөр гызстан курама командасынын акыл-эсти, сезимталдыкты, bilgileri içinde barındırır. Teori- “Küçüklüğümden beri spora ilgi anlamındadır. Bir bütün olarak
айкидо практикалык жана тео- тренери болдум. Азыр мен ыкчамдуулукту, шайдооттук- nin ve pratiğin iç içe geçtiği yer duyuyorum. İlk olarak sporun anlamı ise yaşam gücüyle bü-
риялык илим-билимдерди ичи- 4-дан даражасындамын. Буюр- ту талап кылат. ise antrenman yeri, yani dojodur. güreş, boks ve karate türleriy- tünleşme yoludur. Bu sanatın
не камтыйт. Практика менен са “шихан” болууга аракет Aikido sanatında “undo” alış- le tanıştım. Sonra Kırgızistan başka sporlardan ayrılan özelliği
теориянын тыгыз байланыш- кылып жатам. Өлкөбүздө “ши- Айкидо заманбап жана tırma, “atemi“ yumruk ve “tori” karma takımında antrenörlük yarışma olmamasıdır. İnsanın
кан машыгуу аянты “дожо” деп хан” даражасын алгандар боло салттык болуп эки түргө бө- savaş anlamına gelmektedir. Eği- görevini üstlendim. Şimdi ben atak yaptığındaki gücünün geri
аталат. Айкидодо “ундо” көнү- элек. Шиханды жапондордун лүнөт. Заманбап айкидо Ев- tim antrenmanında giyilen giysi- 4. seviyesindeyim. İnşallah 6. se- kendisine gelmesidir. Güçlülük
гүү, “атэми” сокку жана “тори” 7-дандан жогорку даражага ропа элине ыңгайланышкан ye “keykogi” denir. viyeye (şihan) çıkmak için çaba önemli değil. Önemli olan zihni
кармаш дегенди билдирет. ээ болгон атайын комиссиясы түрү. Ал эми салттык айкидо gösteriyorum. Ülkemizde şihan ve zeka kullanarak kıvraklığı ya-
Атайын машыгууда кийилүүчү ыйгарат” – деди айкидо чебери өзүнүн алгач түптөлгөндөгү Ne yazık ki, gençler kuralsız derecesini alanlar yok. Şihan’da kalamaktır. Bununla birlikte aiki-
кийими “кейкоги” деп аталат. Гүлмиза Сейталиева. Учурда касиетин жоготпостон, өз güreş gibi saldırgan sporlara çok Japonların seviyesi 7.seviyeden do modern ve geleneksel olarak
Тилекке каршы жаштар эреже- Кыргызстанда эң жогорку дан тамырын улап келет. önem veriyorlar. Bu sporların yukarı olanlardan oluşan özel bir ikiye ayrılmaktadır. Modern ai-
сиз эр күрөш(бой без правил) катары 4-даражадагылар эсеп- türleri insana fiziksel ve psikolo- komite belirler” dedi. kido daha çok Avrupa’ya uygun
сыяктуу агрессивдүү спорт- телет. Анын ээлери Гүлмиза Бул кармаш түрүнүн ран- jik yönden çok zararlıdır. hale getirilmiş olmakla birlikte
торго көп көңүл бурушат. Бул Сейталиева, Шерзод Сейда- га системасы, башка япон Şimdi Kırgızistan’da en yüksek geleneksel aikido hala köklerini
спорттун түрлөрү адамга фи- лиев, Болот Исаков, Чыңгыз кармаш өнөрлөрү сыяктуу Aikido ise, insanın zihni ile seviyede olan 4. seviyededir. Bu korumakta ve kaynağından ilk
зикалык жана психологиялык Кайназаров жана “Айкидо” эле окуучу (кю) жана устат- gücünü doğru kullanılmasına seviyede olanlar; Gülmiza Seyta- çıktığı gibi devam etmektedir.
жактан көптөгөн зыяндарды федерациясынын президенти тык (дан) даражаларынан yardım eder. Sadece vücudun lieva, Şerzod Seydaliev, Bolot İsa-
алып келиши мүмкүн. Ал эми Нуржанбек Акматов. турат. Эң жогорку даража gelişmesine değil, entelektüel keev, Çıngız Kaynazarov ve Kır-
айкидо, адамдын аң сезими болуп саналган 8-10 данга yöndende geliştirmeye yardım gızistan Aikido Federasyonu’nun
менен күч кубатын туура пай- Эл аралык чоң семинар- чейинкилери Уэсиб Марин- eder. Bu ikisi paralel gitmezse, Başkan Yardımcısı Nurcanbek
даланууга жардам берет. Де- ларга, турнирлерге барга- хэйдин шакирттерине гана aikido sanatını öğrenmek müm- Akmatov’dur.
несин гана чыңдабастан, ин- ныбызда спорт комитети берилет. kün değildir.
теллект жагын да өнүктүрүүгө көмөк көрсөтүп турат. Был-
жардам берет. Бул экөө парал- тыр Кыргызстанга “Элара-
лык таануу” берилген. Азыр
