Бүтүрүүчүлөрүбүздүн ийгиликтери 3
Бүтүрүүдөн карьерага чейинки ийгилик баяны: “Манаска таандык сезим дайыма уланат”
Кээ бир университеттер диплом берет. Ал эми айрымдары адамга өзгөчө бир аткаруучулук деңгээлди, чөйрөнү, атүгүл баскан-турганына чейин сиңген өзүнө болгон ишенимди тартуулайт. Кыргыз-Түрк «Манас» университетинин 2025-жылкы бүтүрүүчүсү Сезим Карыбекова менен маектешип жатканда, бул жөн гана билим алуу жолу эмес экени дароо байкалат. Анын айтып бергендери - окууну аяктагандан кийин да үзүлбөгөн көрүнбөс байланыштын, корпоративдик эс тутумдун жана инсандык өсүп-өнүгүүнүн баяны.
Карыбекова - коомчулук менен байланыш (PR) тармагында иштеген жаш адистердин ичинен өзгөчөлөнүп турган ысымдардын бири. Анын ар кыл тармактагы бренддер, ишкерлер жана санарип доорунун жаңы таасир этүүчүлөрү, инфлюенсерлери менен тыгыз иштешкен активдүү кесиптик жашоосу бар. Бирок сөз университет жылдарына келгенде, анын үнү өзгөрүп, жайыраак, чын дилден жана жеке сезимдерге толгон мүнөзгө өтөт.
«Манаста бүтүрүүчү деген түшүнүк жок», - дейт ал. «Адам окууну аяктап кетиши мүмкүн, бирок бул жерге таандык болуу сезими эч качан кетпейт. Кайсы жерде болбойлу, өзүбүздү дагы деле ушул университеттин студенти катары сезебиз». Бул сүйлөм, балким, анын карьерасын түшүнүү үчүн эң туура башталгыч чекиттир. Анткени Карыбекованын окуясы - алдын ала чийилген багыт сыяктуу эле, кокустуктардын да адамдын жашоосунда кандай жаңы жолдорду ача аларын көрсөтүп турат.
«Мени университетке карта тиркемеси алып келген»
Карыбекованын университетти тандаган мезгили пандемиянын белгисиз күндөрүнө туш келген. Ал учурда анын башкы максаты медициналык билим алуу болчу. Кабыл алуу бөлүмүндөгү узун кезекте күтүп жатып, телефонундагы карта тиркемесинен жакын жерде жайгашкан «Манас» университетин көрүп калат. Кызыгып, кампуска баш багууну чечет.
Көптөгөн тагдырларда бурулуш учурлар өтө чоң окуялар менен коштолот. Аныкы болсо сырттан караганда абдан жөнөкөй көрүнгөн кичинекей чечимден башталган - жакын жердеги кампуска кирип чыгуу. Бирок ошол кыска мөөнөттүү зыярат анын карьералык багытын өзгөрткөн. Ал медицинанын ордуна, эзелтен бери көкүрөгүнүн бир бурчунда жашаган экинчи кыялын - коом менен байланыш жана реклама тармагын тандаган.
Бүгүн артка кылчайып карап, ал учурду жөн гана тандоонун өзгөрүшү эмес, өзүнүн мүнөзүн калыптандырган маанилүү чек катары көрөт. Университет ага кесиптик билим гана бербестен, адамдар менен мамиле түзүүнү, башка көз караштарга ачык болууну жана тез өзгөрүп жаткан шарттарда токтоолукту сактоону үйрөткөнүн айтып берет.
«Студенттик билетти дагы деле сактап жүрөм»
Ийгиликтүү адистин кампус менен болгон байланышы бүтүрүү кечеси менен эле аяктап калган эмес. Ал студенттик билетин дагы деле сактап жүрөт. Убакыт тапканда университетте болуп турарын, кээде болгону кампустун атмосферасын кайрадан сезүү үчүн гана ал жакка жолу түшөрүн айтат. Адам кээ бир жерлерге муктаждык үчүн эмес, өзүнүн ким экенин эстөө үчүн барат. Ал үчүн кампус - дал ошондой жайлардын бири.
«Манас билим берүүдө мүмкүнчүлүктөрдүн теңдигин сунуштайт»
Манастагы жылдары тууралуу айтып жатып, ал билимдин жеткиликтүүлүгүнө жана мүмкүнчүлүктөрдүн теңдигине өзгөчө токтолот. Даярдоо курсу менен бирге беш жыл бою акысыз билим алганын баса белгилейт. Анын пикиринде, бул жөн гана экономикалык артыкчылык эмес, студенттин өз потенциалына көңүл буруусуна шарт түзгөн эркиндик мейкиндиги. Материалдык жүк азайганда, адамдын энергиясы билим алууга, изденүүгө жана өнүгүүгө жумшалат.
Мугалимдердин колдоосу окууну аяктагандан кийин да уланууда
Кесиптик жашоого кадам таштагандан кийин да анын университет менен болгон байланышы үзүлгөн эмес. Ал кыйналган учурларда мугалимдерине кайрыларын, алардын эшиги студенттери үчүн ар дайым ачык экенин айтат. Анын пикиринде, мындай мамилелер көп учурда окуу программаларында жазылбайт, бирок билим берүүнүн чыныгы мурасын түзөт. Билим канчалык маанилүү болсо, керек учурда чалып кеңеш сурай турган окутуучунун бар экени адамга ошончолук күч берет.
Жакында эле ал өзү окуган факультетке кайтып барып, студенттерге семинар өткөрдү. Бул ирет аудиторияда студент катары эмес, өз тажрыйбасы менен бөлүшкөн бүтүрүүчү катары орун алды. Окуу-жайдын коридорлоруна башка макамда кайтып келүү таң калыштуу жана жагымдуу сезим экенин бөлүшөт. Бир кезде өзү конспект жазып отурган парталарда эми кеңеш берген адам болуу - убакыттын сырдуу айлампасындан бири.
«Ийгиликтин ачкычы - ийкемдүүлүк жана ыңгайлаша билүү жөндөмү»
Анын өз кесиби тууралуу ойлорунда өзгөчө көңүл бурган нерсе - ийгиликти куру кыйкырык же ураандар менен сүрөттөбөгөндүгү. Анын пикиринде, коом менен байланыш (PR) тармагындагы эң маанилүү көндүмдөрдүн бири - ийкемдүүлүк. Ар бир план өзгөрүшү мүмкүн, ар бир кризис жаңы тилди талап кылышы ыктымал, ал эми ар бир кардар башка бир дүйнөнүн эшигин ачышы мүмкүн. Мындай учурларда тез көнүп кетүү, туура тонду таба билүү жана адамдарды чындап угуу чечүүчү ролду ойнойт.
«Комфорт зонасынан чыгуу баарына эле милдеттүү эмес»
Карыбекова жеке өнүгүү боюнча популярдуу айтылып жүргөн көз караштарга бир аз сын көз менен карайт. Ал «комфорт зонасынан чыгышың керек» деген түшүнүк баарына эле тиешелүү эмес деп эсептейт. Анын айтымында, адамдар бирдей ритмде жашабайт жана бирдей калыпта иштебейт. Кимдир бирөөнүн энергиясы таң эрте ашып-ташса, дагы бири түнкү тынчтыкта натыйжалуу иштейт. Анын пикиринде, негизги маселе - башкалардын формуласын көчүрүү эмес, өзүңдүн иштөө тартибиңди ачуу.
Балким, ошондуктандыр, ал өз ишиңди сүйүп аткаруунун маанисин баса белгилеп келет. Сүйгөн иш жөн гана киреше булагы эмес, адамга күч-кубат берүүчү булакка айлана алат деп ишенет. Чарчап турган күндүн аягында да, маанилүү бир нерсе жасаганыңды сезсең - демек, ал күнүң текке кеткен эмес.
« «Манастыкмын» деп айтуу - бул чоң жоопкерчилик»
Санариптик доордун ылдамдыгына карабастан, анын этика маселесине болгон кылдаттыгы өзгөчө суктанууну жаратат. Ал интернетте жасалган иштер өчпөс из калтырарын эскертет. Кандайдыр бир кампания, бир сүйлөм же туура эмес түзүлгөн билдирүү жылдар өткөндөн кийин да алдыңыздан чыгышы мүмкүн. Ушул себептен улам, ал өзүнүн гана эмес, бүтүргөн университетинин да атын көтөрүп жүргөнүн сезет. «"Манастын" атына көлөкө түшүрбөө үчүн өтө кылдат мамиле кылам», - дейт ал. Муну менен ийгиликке жетүү канчалык маанилүү болсо, жоопкерчиликти сезүү да ошончолук зарыл экенин баса белгилейт.
Студенттерге билдирүү: «Өзүңөргө ишенгиле»
Карыбекова бүгүнкү күндүн студенттерине жөнөкөй, бирок таасирдүү кеңеш берет. Ал эч качан өзүн-өзү баалабай коюуга жол бербөө керектигин айтат. «Манастын» студенттерин токтоо, эмгекчил жана өнүгүүгө ачык инсандар катары мүнөздөйт, бирок кээде бул ашыкча токтоолук өзүнө болгон ишенимдин жетишсиздигине айланып кетиши мүмкүн деп эсептейт. Негизи адам өзүнүн билимине жана эмгегине эң биринчи кезекте өзү ишениши керек.
Карыбекованын окуясы заманбап карьера баяндарында көп кездешкен «бир заматта жеткен ийгилик» тууралуу жомокторунан айырмаланат. Бул окуяда күтүүсүз кереметтер, бир түндө келген жеңиштер же кемчиликсиз түзүлгөн пландар жок. Анын ордуна кызыгуу, ийкемдүүлүк, эмгек, этика жана таандык болуу сезими бар. Балким, биз «туруктуу ийгилик» деп атаган нерсе - дал ушул сапаттардын айкалышыдыр.
.jpeg)
