Жаңылыктар

Кыргыз адабиятынын көрүнүктүү өкүлдөрүнүн бири, маркум профессор Салижан Жигитов туулгандыгынын 90 жылдыгына карата эл аралык симпозиум менен эскерилди. Түрколог, акын, жазуучу жана адабият сынчысы катары кыргыз маданий турмушунда терең из калтырган Жигитовго арналган иш-чара илимий жана адабий чөйрөлөрдү бириктирди.

Кыргыз-Түрк "Манас" университетинин (КТМУ) Адабият факультетинин Түркология бөлүмүнүн демилгеси менен ТҮРКСОЙ, Кыргыз Республикасынын Улуттук Жазуучулар союзу, Кыргыз Республикасынын Улуттук илимдер академиясы жана Ж. Баласагын атындагы Кыргыз улуттук университети менен биргеликте уюштурулган “Эл аралык Салижан Жигитов жана адабият симпозиуму” КТМУнун Касым Тыныстанов атындагы конференция залында өткөрүлдү.

Кыргыз адабиятынын маанилүү өкүлү профессор Салижан Жигитовдун урматына уюштурулган бул эл аралык симпозиум ачылыш жана пленардык жыйындардан тартып эскерүү жыйындарына, параллелдүү жана онлайн отурумдарга чейин бай программасы менен Жигитовдун адабий жана сынчыл мурасын илимий негизде кайра карап чыгууга шарт түздү. Ошондой эле Жигитовдун кыргыз адабиятына кошкон салымдарын кийинки муундарга жеткирүү, түрк дүйнөсүнүн адабияттарынын ортосундагы байланыштарды чыңдоо жана санариптешүү, мифология, фольклор, инсандык, коомдук өзгөрүү жана адабият сыны сыяктуу көп багыттуу темаларды талкуулоого мүмкүнчүлүк берди.

Иш-чарага Кыргыз Республикасынын Министрлер кабинетинин төрагасынын орун басары Эдил Байсалов, КТМУнун ректору, профессор Алпаслан Жейлан, биринчи проректор, саясий и.к., доцент Алмаз Ибраев, Кыргыз Республикасынын Улуттук Жазуучулар союзунун төрагасы Каныбек Иманалиев, Кыргыз Республикасынын Президентинин кеңешчиси Медетбек Букуев, ТҮРКСОЙдун башкы катчысынын башкы кеңешчиси Сабырбек Бөрүбай, проректорлор, окумуштуулар, жазуучулар жана студенттер катышты. Маркум Жигитовдун үй-бүлөсү жана адабият чөйрөсүнүн өкүлдөрү да эскерүү иш-чарасына катышышты.

Байсалов: “Салижан Жигитовдун мурасы терең жана жол көрсөтүүчү”

Кыргыз Республикасынын Министрлер кабинетинин төрагасынын орун басары Эдил Байсалов профессор Салижан Жигитовду терең урмат жана ыраазычылык менен эскерип, анын кыргыз маданиятында жана ой дүйнөсүндө өзгөчө орду бар экенин белгиледи. Ал Жигитов жөн гана адабиятчы эмес, терең ой жүгүртүүсү менен коомдук аң-сезимге багыт берген интеллектуал экенин айтты. Байсалов Жигитовду кыргыз коомунда “ыйык адамга” тете инсан катары мүнөздөп, анын мамлекеттүүлүк тууралуу идеялары кыргыз тарыхына, философиясына жана адабиятына чоң салым кошконун баса белгиледи. Ошондуктан аны “Салижан Олуя” деп атоого татыктуу экенин айтты.

Жигитовдун ойлору бүгүнкү күндө дагы терең изилдениши керек экенин белгилеген Байсалов: “Анын идеяларын жана жазган эмгектерин кайра окуп, талдоо өтө маанилүү” деди.

Ректор Жейлан: “Жигитов — түрк дүйнөсүндө Гаспыралынын идеясынын уландысы”

КТМУнун ректору, профессор Алпаслан Жейлан Салижан Жигитовдун кыргыз тилине жана адабиятына кошкон салымдары менен катар, түрк дүйнөсүндөгү интеллектуалдык маанисине токтолду.

Ал Жигитов кыргыз тилин сактоо жана өнүктүрүү жаатында да чоң эмгек сиңиргенин белгилеп: “Эгерде Исмаил Гаспыралынын идеясынын Орто Азиядагы уландысын издей турган болсок, ал — Салижан Жигитов” деди. Ошондой эле Жигитовдун “Түрк тилдери ар башка бутактардай көрүнгөнү менен, тамыры бир топурактан азыктанат” деген сөзү бул идеяны даана чагылдырарын белгиледи.

Жигитовду Түрк дүйнөсүндө кеңири таанытуу керек экенин айткан Жейлан бул багытта башка өлкөлөрдө да илимий жыйындарды өткөрүү пландалып жатканын билдирди.

Байсаловго "Манас" университетинин 30 жылдык медалы тапшырылды

КТМУнун ректору, профессор Алпаслан Жейлан Эдил Байсаловго кызматындагы жетишкендиктери жана университетке кошкон салымы үчүн 30 жылдык мааракелик медалды тапшырды. Байсалов ыраазычылык билдирип, "Манас" университетинин Кыргызстандагы илимий жетишкендиктери менен сыймыктанарын айтты.

Иманалиев: “Жигитовдун эмгектери жаш муун үчүн баалуу мурас”

Кыргыз Республикасынын Улуттук Жазуучулар союзунун төрагасы Каныбек Иманалиев Салижан Жигитовдун өмүр бою мугалим болуп иштеп, кыргыз элинин билимине жана маданиятына чоң салым кошконун белгиледи.

Ал Жигитовдун тартиптүүлүгүн, жоопкерчилигин жана адабиятка кошкон салымын баса белгилеп, анын чыгармаларын жаш муун окуп, сактап калышы керек экенин айтты.

Симпозиум эки күнгө созулуп, Жигитовдун өмүрүнө арналган тасма көрсөтүлдү. Андан кийин өткөн пленардык жыйында ар түрдүү өлкөлөрдөн келген окумуштуулар анын мурасын ар тараптуу талкуулашты.

Эскерүү жыйындарында Жигитовдун адабий жана сынчыл инсандыгы талданды

Биринчи күнкү жыйындарда Жигитовдун адабият сынчысы катары ишмердүүлүгү, поэзиясы жана ойлору кеңири талкууланды.

Отурумдарда адабият санариптен баштап мифологияга чейин талданды

Параллелдүү жыйындарда санарип адабияты, социалдык медиадагы жаңы формалар, классикалык чыгармаларды заманбап талдоо ыкмалары каралды.

Мифология жана фольклор темасында Манас эпосу, Махабхарата менен салыштыруулар, түрк мифологиясы жана салттар талкууланды.

Түрк дүйнөсүнүн адабияттарынын байланышы талкууланды

Казак, кыргыз, азербайжан жана түрк адабияттарынын ортосундагы окшоштуктар, маданий эс тутум жана тил маселелери каралды. Айтматов тууралуу баяндамалар да өзгөчө көңүл бурдурду.

Адабияттын коомдук ролу каралды

Балдар адабияты, аялдардын образы, коомдук өзгөрүүлөр жана идеология маселелери ар тараптуу талкууланды.

Онлайн жыйындар эл аралык катышууну күчөттү

Онлайн отурумдар аркылуу башка өлкөлөрдөн окумуштуулар катышып, тарыхый роман, фольклор жана инсандык темаларын талкуулашты.

Жигитов атындагы сынактын жеңүүчүлөрү сыйланды

КТМУ тарабынан уюштурулган “Салижан Жигитов атындагы аңгеме жана поэзия сынагынын” жыйынтыгы чыгарылып, жеңүүчүлөр сыйланды.

Симпозиум түрк дүйнөсүнүн адабиятына илимий салым кошту

Жыйынтыктоочу жыйында симпозиум кыргыз адабиятынын өнүгүшүнө жана эл аралык кызматташтыкка чоң салым кошкону белгиленди.

Салижан Жигитов ким?

Профессор Салижан Жигитов — кыргыз адабиятынын жана Түрк дүйнөсүнүн көрүнүктүү өкүлү. Ал түрколог, акын, жазуучу жана адабият сынчысы катары белгилүү.

Ал "Манас" университетинде проректор, Социалдык илимдер институтунун директору жана түркология бөлүмүнүн башчысы болуп иштеген.

Жигитов өз эмгектеринде маданий жана руханий баалуулуктарды, адабияттын багытын жана чыгармачылыктын өзгөчөлүктөрүн терең талдаган.

Ал көп кырдуу интеллектуал катары кыргыз маданиятында өчпөс из калтырган жана бүгүнкү күндө да чоң урмат-сыйга ээ.