Кыргыз-Түрк «Манас» университети (КТМУ) «Аламан улак боюнча калыстарды даярдоо» курсунда Кыргызстандын ар кайсы аймактарынан келген 32 калыстын башын бириктирди. Үзгүлтүксүз билим берүү борбору менен аламан улак федерациясынын кызматташтыгында калыстардын аламан улак оюну боюнча билимин жана практикалык көндүмдөрүн өнүктүрүү максатында 2026-жылдын 21–23-сентябрь күндөрү жалпы 80 сааттык окуу өткөрүлдү.
Кыргызстандын маданий турмушунда өзгөчө орун ээлеген салттуу ат оюндары ат минүү чеберчилигин, маданий мурасты жана муундан муунга өтүп келе жаткан билимди сактап калууга өбөлгө түзгөн маанилүү тармактардын бири болуп саналат. Бул мурастын эл аралык деңгээлде таанылган үлгүлөрүнүн бири болгон көк бөрү 2017-жылы ЮНЕСКОнун Адамзаттын материалдык эмес маданий мурастарынын репрезентативдик тизмесине киргизилген. КТМУда аламан улак калыстары үчүн уюштурулган окуу да салттуу ат оюндарын кесиптик билим берүү аркылуу өнүктүрүүгө жана улантууга салым кошту.
Аламан улак федерациясынын баш калысы Мелис Бекташов да катышкан программада катышуучуларга оюндун эрежелери жана калыстык практикасы боюнча билим берилди. Жыйынтыктоочу сабактан кийин калыстар жана федерациянын өкүлдөрү КТМУнун жыйындар залында университеттин жетекчилиги менен жолугушту.
Ректор Жейлан: «Көк бөрү — ата-бабаларыбыздан калган мурас»
Жолугушууда КТМУнун ректору, профессор Алпаслан Жейлан салттуу спорттун маданий мурасты кийинки муундарга өткөрүп берүүдөгү маанисине токтолду. Улуттук спорт жана салттуу оюндар менен көп жылдан бери алектенип келе жатканын белгилеген Жейлан Түркияда федерациянын жетекчиси болуп иштегенин жана көк бөрү федерациясынын түптөлүшүнө салым кошконун айтты.
КТМУда салттуу спортту өнүктүрүү жана сактоо багытында жүргүзүлүп жаткан иштерге өзгөчө көңүл буруп жатканын билдирген Жейлан университеттин мүмкүнчүлүктөрүн спортчулар менен калыстарга ачып берүү маанилүү экенин белгиледи. Дүйнөдө көк бөрү оюну өткөрүлүүчү университеттик жалгыз аянт «Манас» университетинин кампусунда жайгашканын белгилеген ректор Жейлан: «Көк бөрү — ата-бабаларыбыздан калган мурас», — деген сөзү менен бул спорттун маданий эс-тутумдагы ордуна жана муундар ортосундагы байланышты бекемдөөдөгү маанисине көңүл бурду. Ошондой эле, университеттин аянтчалары, калыстарды даярдоо курстары жана салттуу спортко багытталган иш-чаралары бул мурасты сактоого жана кийинки муундарга өткөрүп берүүгө салым кошуп жатканын белгилеп, көк бөрүнү өнүктүрүп келе жаткан спортчуларга, калыстарга жана федерация өкүлдөрүнө ыраазычылык билдирди.
Калыстарды университетте кабыл алганына кубанычта экенин билдирген Жейлан салттуу спорттун өнүгүшүндө бул тармакта иш алып барган адистердин билимин жана тажрыйбасын өнүктүрүүнүн маанилүүлүгүнө токтолду.
Көк бөрү аянтынын шарттары жакшыртылат
Ректор, профессор Жейлан КТМУнун кампусундагы көк бөрү аянтын өнүктүрүүгө багытталган иштер уланып жатканын белгилеп, спортчулардын ишмердүүлүгүн ыңгайлуу шарттарда жүргүзүүсү үчүн тиешелүү оңдоп-түзөө жана жакшыртуу иштери аткарыларын айтты. Жолугушууда университеттин салттуу спортко көрсөткөн колдоосу аянтчаларды камсыз кылуу, билим берүү иш-чараларын өткөрүү жана илимий изилдөөлөрдү жүргүзүү аркылуу улантылып жатканы белгиленип, бул иштердин маданий мурасты сактоо жана кийинки муундарга өткөрүп берүү менен байланышы талкууланды.
Калыстык тажрыйба ар кайсы аймактарга жайылтылат
Аламан улак федерациясынын өкүлдөрү 2025–2026 Улак сезону аяктаганын жана жаңы сезонго даярдыктар жүрүп жатканын билдиришти. Федерация түзүлгөндөн кийинки алгачкы калыстык семинарынын өткөрүлүшүн маанилүү кадам катары баалаган өкүлдөр окуу калыстардын билимин жана кесиптик даярдыгын жогорулатууга салым кошорун белгилешти.
Кыргызстандын ар кайсы аймактарынан келген катышуучулар алган билимдерин жана тажрыйбаларын өздөрү иштеген аймактарда да бөлүшөөрү айтылды. Программа өлкөнүн ар кайсы аймактарындагы калыстык ишмердүүлүктүн ортосунда билим жана тажрыйба алмашууну көздөйт.
Жолугушууда буга чейин КТМУда билим алган аламан улак жана көк бөрү калыстары Дүйнөлүк көчмөндөр оюндары сыяктуу эл аралык мелдештерде калыстык милдетти аткарганы да белгиленди.
Салттуу спорт билим берүү жана илимий изилдөөлөр аркылуу колдоого алынууда
Калыстар жана федерация өкүлдөрү КТМУнун салттуу оюндарды изилдөө жана жайылтуу багытында жүргүзүп жаткан иштерине да баа беришти. Бул багытта өткөрүлүп жаткан семинарлар менен симпозиумдардын, илимий долбоорлорго көрсөтүлүп жаткан колдоонун жана билим берүү программаларынын салттуу спортту сактоого кошкон салымы тууралуу сөз болду.
Программа университеттин академиялык тажрыйбасы менен ат майданында иштеген калыстардын практикалык тажрыйбасын бириктирип, салттуу спорт жаатындагы кызматташтыкты өнүктүрүүгө шарт түздү.
Аламан улак федерациясынын өкүлдөрү калыстарды даярдоого жана салттуу спортту өнүктүрүүгө көрсөткөн колдоосу үчүн КТМУнун ректору, профессор Алпаслан Жейланга жана Кыргыз-Түрк «Манас» университетине ыраазычылык билдиришти.