2026-09-24
КТУ «Манаста» Мамлекеттик тил күнү белгиленди
2026-жылдын 22-сентябрында Кыргыз-Түрк «Манас» университетинде Кыргыз Республикасынын Мамлекеттик тил күнүнө арналган иш-чара болуп өттү. Иш-чара «Эне тилим – энем, элим, уюткум!» деген аталышта өткөрүлдү.
Иш-чараны Кыргыз-Түрк «Манас» университетинин Гуманитардык факультетинин филология жана түркология бөлүмдөрү уюштурду. Жолугушуу азыркы тилдик жана маданий процесстерди изилдөөгө, кыргыз тилин өнүктүрүүгө кызыккан окутуучулар менен студенттердин башын бириктирди.
Куттуктоо сөзү менен филология бөлүмүнүн башчысы, профессор, филология илимдеринин доктору Чолпон Найманова жана түркология бөлүмүнүн башчысы, доцент, доктор Халид Ашлар чыгып сүйлөштү. Алар кыргыз тилинин мамлекеттик тил катары өзгөчө ролуна, улуттук маданияттын жана түрк тилдик мурасынын маанилүү бөлүгү экендигине токтолуп, аны изилдөөнүн, сактоонун жана мындан ары өнүктүрүүнүн маанилүүлүгүн белгилешти.
Иш-чаранын катышуучуларына КТУ «Манастын» проректору, профессор, доктор Исмет Алтынташ куттуктоо сөзүн жолдоду. Ал өз сөзүндө кыргыз тилинин маанилүүлүгүн жана улуттук маданиятты, руханий баалуулуктарды сактоодогу өзгөчө ролун белгиледи. Исмет Алтынташтандын кыргыз тилине арналган өзүнүн ырларын окуп бериши анын сөзүнө өзгөчө эмоционалдык маанай тартуулады.
Ошондой эле Гуманитардык факультеттин деканы, профессор, доктор Алпаслан Ашык куттуктоо сөзүн сүйлөдү. Ал мамлекеттик тилдин Кыргызстандын коомдук жана билим берүү турмушундагы маанисине жана университетте кыргыз тилин мындан ары изилдөө жана өнүктүрүү үчүн шарттарды түзүүнүн маанилүүлүгүнө басым жасады.
Иш-чаранын негизги бөлүгүн кыргыз тилине, адабиятына жана маданиятына байланыштуу актуалдуу маселелерге арналган илимий баяндамалар түздү.
Профессор, филология илимдеринин доктору Бурул Сагынбаева «Эгемендүүлүк жылдарындагы Кыргызстандагы антропонимдер» аттуу баяндама жасап, азыркы кыргыз коомундагы адам аттарынын өнүгүү жана колдонулуу өзгөчөлүктөрүн карап чыкты.
Доцент, филология илимдеринин кандидаты Таалайбек Абдиев «Ааламдашуу жана азыркы түрк тилдери» аттуу баяндама жасап, азыркы түрк дүйнөсүндөгү актуалдуу тилдик процесстерге токтолду.
Доцент, филология илимдеринин кандидаты Каныкей Калиева «Кыргыз аялдар поэзиясынын тилдик өзгөчөлүктөрү» аттуу баяндама менен чыгып, кыргыз поэзиясынын тилинин өзгөчөлүгүнө жана көркөм-эстетикалык каражаттарына көңүл бурду.
Программада акындар Алтынбек Исмаилов менен Жылдызбек Турсунбаевдин поэтикалык чыгармалары өзгөчө орунду ээледи. Кыргыз тилине арналган ырлар илимий бөлүктүн эмоционалдык уландысы болду. Эне тилге, маданиятка жана кыргыз элинин руханий баалуулуктарына арналган чын жүрөктөн чыккан таасирдүү ыр саптары иш-чаранын катышуучуларынын жүрөгүн козгоп, өзгөчө маанай жаратты.
Мындай иш-чараларды өткөрүү кыргыз тилине болгон кызыгууну арттырууга, аны үйрөнүүгө жана коомдук-билим берүү чөйрөлөрүнүн ар түрдүү тармактарында колдонууга өбөлгө түзөт. Кыргыз-Түрк «Манас» университети үчүн мамлекеттик тилди өнүктүрүү маселеси өзгөчө мааниге ээ. Университет Кыргызстан менен Түркиянын билим берүү жана илимий салттарын айкалыштырып, кыргыз тилин, түрк тилдерин жана маданияттарын изилдөөгө кеңири мүмкүнчүлүк түзөт.
Мамлекеттик тил күнү кыргыз тилинин тарыхына жана бүгүнкү абалына кайрылууга гана эмес, анын улуттук маданияттын негизи, тарыхый эс тутумду жана элдин руханий мурасын сактоонун маанилүү каражаты экендигин дагы бир жолу белгилөөгө мүмкүнчүлүк берди. Кыргыз тилин сактоо, өнүктүрүү жана жайылтуу – Кыргызстандын маданий келечегине жана анын тилдик мурасын бекемдөөгө кошулган маанилүү салым.
