2026-03-19
Атактуу математик Шриниваса Раманужандын өмүр баяны
Кыргызстан-Түркия Манас университетинин математика кафедрасы математика тарыхындагы эң өзгөчө инсандардын бири болгон Шриниваса Раманужандын өмүрүнө арналган маңыздуу кино көрсөтүү иш-чарасын уюштурду.
Иш-чара кафедра башчысы, профессор доктор Мухаммет Камалинин маалыматтуу презентациясы менен башталды. Презентацияда 1887-жылы 22-декабрда Индиянын Тамилнад шаарында туулган Шриниваса Раманужандын өзгөчө таланты жана шыктандыруучу өмүр баяны баса белгиленди. Анда 10 жашында өз алдынча алдыңкы математикалык маселелерди чече баштаган Раманужандын, айрыкча сан теориясы, жөнөкөй сандар, чексиз катарлар жана уланма бөлчөктөр боюнча эмгектери аркылуу заманбап математиканы калыптандырганы баса белгиленди. Анын чечкиндүүлүгү жана өндүрүмдүүлүгү, расмий билимсиз иштелип чыккан оригиналдуу теоремалары жана формулалары менен илимий дүйнөдө терең из калтырганы катышуучулар менен бөлүшүлдү.
Презентацияда ошондой эле 1913-жылы Г. Х. Хардиге жазган каты Раманужандын жашоосундагы бурулуш учур болгону белгиленди. Г. Х. Харди анын уникалдуу талантын байкап, аны Кембридж университетине чакырганда башталган Шриниваса Раманужандын илимий сапары математика тарыхына өз изин калтырганы айтылды.
Презентациядан кийин Раманужандын Кембридждеги жылдарына жана илимий күрөшүнө багытталган "Чексиздикти билген адам" тасмасы студенттер жана окумуштуулар үчүн көрсөтүлдү. Раманужандын илимий өндүрүмдүүлүгүн жана кыйынчылыктарга карабастан математикага болгон кумарлануусун таасирдүү чагылдырган тасма көрүүчүлөрдүн чоң кызыгуусун жаратты.
Иш-чарада 32 жашында каза болгон Шриниваса Раманужан миңдеген далилденбеген теңдемелерди калтырганы баса белгиленип, математика теориялык гана эмес, ошондой эле адамдын туруктуулугу жана кызыгуусу менен калыптанган илим экенин дагы бир жолу баса белгилешти.
Иш-чаранын аягында студенттер мындай уюмдар аларга академиялык жана маданий жактан олуттуу салым кошуп жатканын билдиришти, ал эми математика кафедрасынын кызматкерлери ушул сыяктуу иш-чаралар алдыдагы мезгилдерде да улана берерин билдиришти.
