Türk dünyasının ortak düşünce ufkunu yapay zekâ ve dijital dönüşüm ekseninde bir araya getiren “I. Uluslararası Türk Dünyası Yapay Zekâ ve Dijital Dönüşüm Kongresi”, bilimsel üretim, teknolojik vizyon ve akademik dayanışmanın kesiştiği uluslararası nitelikte bir bilgi platformu olarak tamamlandı. Kırgızistan-Türkiye Manas Üniversitesi ev sahipliğinde gerçekleştirilen kongre kapsamında düzenlenen oturumlarda, yapay zekâ ve dijital dönüşüm alanındaki güncel bilimsel çalışmalar çok yönlü bir bakış açısıyla ele alındı.
Bilgi çağının en güçlü dönüşüm alanlarından biri hâline gelen yapay zekâ, kongre boyunca yalnızca teknolojik bir araç olarak değil; insanlık, eğitim, güvenlik, etik ve gelecek perspektifini yeniden şekillendiren kapsamlı bir dönüşüm dinamiği olarak değerlendirildi. İki gün süren program boyunca gerçekleştirilen oturumlar ve workshoplar, farklı ülkelerden akademisyenleri, araştırmacıları ve genç bilim insanlarını aynı akademik zeminde buluşturarak disiplinler arası etkileşimi güçlendirdi.
Kongrede Teknolojinin İnsan ve Toplum Üzerindeki Etkileri Öne Çıktı
Kongrenin ikinci gününde gerçekleştirilen çevrim içi oturumlarda, yapay zekâ ve dijital dönüşüm alanındaki güncel bilimsel gelişmeler çok yönlü bakış açılarıyla ele alındı. Yapay Zekâ Etiği ve Toplum, Siber Güvenlik ve Kriptografi, Makine Öğrenmesi ve Veri Analitiği ile Pekiştirmeli Öğrenme ve Optimizasyon başlıklarında düzenlenen oturumlarda, akademik dünyadan araştırmacılar çalışmalarını katılımcılarla paylaştı. Oturumlarda; bilimsel araştırmalarda üretken yapay zekâ kullanımının etik ve güvenilirlik boyutları, akademik etik çerçevesinde yapay zekâ uygulamaları ve iş ilişkilerinde yapay zekânın sorumlu kullanımı gibi güncel konular değerlendirildi. Ayrıca büyük dil modellerinin Türk dünyasına ilişkin olgusal sorulardaki doğruluk performansları ve halüsinasyon eğilimleri üzerine yapılan karşılaştırmalı çalışmalar dikkat çekti.
Siber güvenlik alanındaki bildirilerde ise çok dilli kimlik avı saldırılarının tespiti, akıllı şehir altyapılarında SCADA sistemlerinin güvenliği, yapay zekâ destekli siber farkındalık eğitim modelleri ve siber dolandırıcılığa karşı geliştirilen erken uyarı sistemleri öne çıktı. Yapay zekâ destekli sızma testi simülatörleri ile üretken yapay zekâ tarafından oluşturulan IoT kodlarında ortaya çıkabilecek güvenlik riskleri de ele alınan önemli başlıklar arasında yer aldı.
Makine öğrenmesi ve veri analitiği oturumlarında büyük veri tahminleme yöntemleri, saldırı tespit sistemleri ve klinik büyük dil modellerine yönelik güvenlik çerçeveleri üzerine çalışmalar sunulurken; sağlık alanında psikolojik durum analizi, risk derecelendirme sistemleri ve laboratuvar verilerinin yapay zekâ ile yorumlanmasına ilişkin yenilikçi yaklaşımlar paylaşıldı. Pekiştirmeli öğrenme ve optimizasyon oturumlarında ise otonom kontrol sistemleri ile uzun mesafeli elektrikli araç yolculuklarına yönelik akıllı şarj planlama çözümleri ele alındı. Sunulan bildiriler, yapay zekânın yalnızca teknolojik gelişim açısından değil; etik, güvenlik, sağlık ve sürdürülebilirlik gibi alanlarda da dönüştürücü bir rol üstlendiğini ortaya koydu.
Lisans öğrencilerine yönelik gerçekleştirilen workshoplarda, yapay zekânın yalnızca teorik bir teknoloji alanı olmadığı; gündelik yaşamdan bilimsel araştırmalara kadar uzanan geniş etkisi somut örnekler üzerinden ele alındı. Etkinliklerde öğrenciler, veri analizi, üretken yapay zekâ uygulamaları, dijital güvenlik ve otomasyon sistemleri gibi başlıklarda uygulamalı çalışmalarla sürece aktif olarak katılırken, farklı ülkelerden gelen uzmanlarla birebir fikir alışverişinde bulunma imkânı elde etti. Workshoplar, gençlerin teknolojiye yalnızca kullanıcı olarak değil, üretici ve geliştirici perspektifiyle yaklaşmalarına katkı sundu.
Kongre, Kapanış Değerlendirmeleriyle Tamamlandı
Kapanış oturumlarında yapılan değerlendirmelerde ise kongrenin, farklı coğrafyalardan bilim insanlarını aynı akademik zeminde buluşturarak disiplinler arası etkileşimi güçlendirdiği ifade edildi. Yapay zekânın günümüzde yalnızca teknik bir araştırma alanı olmaktan çıkarak karar alma mekanizmalarından eğitim süreçlerine, güvenlik politikalarından toplumsal dönüşüme kadar geniş bir etki alanı oluşturduğuna dikkat çekildi. Bu yönüyle kongrenin, teknolojik gelişmelerin yalnızca sonuçlarını değil, insan ve toplum üzerindeki etkilerini de tartışmaya açan önemli bir düşünce ortamı sunduğu belirtildi. Manas Üniversitesi ev sahipliğinde gerçekleştirilen organizasyonun, Türk dünyasında ortak bilim dili ve ortak araştırma kültürünün gelişmesine katkı sağlayan nitelikli bir buluşma zemini oluşturduğu vurgulandı. Kongre boyunca ortaya konulan çalışmaların, yapay zekâ alanındaki hızlı dönüşümü anlamaya yönelik akademik birikimi güçlendirdiği ve genç araştırmacılar için yeni çalışma alanlarına kapı araladığı ifade edildi.